All posts by KekkeKeramiek

Vecola

Over het bedrijf dat zijn producten merkte met ‘Vecola’ is heel weinig bekend. Er is op internet geen enkele verwijzing te vinden naar de precieze herkomst van de wandkopjes en beeldjes met deze naam. In de collectie bevinden zich een aantal kleinere wandkopjes, een beeldje en een grotere wandkop, waarvoor Brigitte Bardot de inspiratie moet zijn geweest. Buiten de collectie zijn meerdere exemplaren van dezelfde variant gevonden die allemaal net iets anders beschilderd zijn, wat duidt op handwerk. Dat ‘Vecola’ een Nederlands product moet zijn blijkt uit de markeringen die op de meeste producten aan de achterkant zijn aangebracht. Naast ‘Vecola’ werd vaak een nummer en de teksten als ‘WET GED’ (wettelijk gedeponeerd), ‘WETT BESCH’ (wettelijk beschermd), ‘Auteursrechten’ en ‘Patent’ ingekrast. Op een ronde stempel is in het midden de volgende tekst te lezen: ‘Vecola, Uniek in Keramiek’ en eromheen staat een deels leesbare tekst: ‘Zij die…[Vecola Keramiek namaken?]…worden strafrechtelijk vervolgd’. Als je het dan nog niet wist!

Tijdens een zoektocht op internet kwam ik een wandkopje tegen dat is gemerkt met ‘Alex Dolphin’. Ook is er een lamp (zie laatste galerij) bekend, gemerkt met ‘Alex’ en ‘Vecola’. Door de markeringen op de lamp kan het zo zijn dat ook de beelden van de zogenoemde ‘Balinese dames’, die gemerkt zijn met ‘Alex’ en ‘MDMG’, Nederlandse producten zijn. Wie of wat ‘Alex’ is of wat ‘MDMG’ betekent is helaas nog een raadsel.

Hieronder vind je een overzicht van de wandkopjes en het beeldje uit de collectie. De eerste 4 wandkopjes (de eerste 2 kunnen ook staan) maken deel uit van een serie van 7 (tot nu toe bekende) modellen; een ‘diva’ , Zeeuws meisje (ook bekend in een geheel witte variant), dame met Tiroler hoed (3 kleurvarianten en een geheel zwarte variant bekend), dame met lange vlechten (15 varianten bekend, 1x met blond haar, 1x gemerkt met ‘Alex Dolphin’, zie verderop), dame met kort zwart kapsel (soms met gouden haarband en halsband), met een bobkapsel, haarband en halsband en een dame met punthoedje. Verderop vind je de andere varianten. Dit zijn voorbeelden die ik ooit op internet vond. Klik op de foto voor een grotere afbeelding.

Hieronder foto’s van Vecola wandkopjes die zijn gemaakt bij een verzamelaar en afbeeldingen die ik lang geleden vond op internet en waarvan ik van een aantal helaas de bron niet heb. Dit is niet zoals het hoort en de kwaliteit van de foto’s is ook niet altijd even best, maar ze geven een te mooi beeld van de verscheidenheid om niet te laten zien. Mocht iemand zijn/haar foto herkennen, laat het me weten op info@kekkekeramiek.nl. Op een van de foto’s is te zien dat er met ‘Alex Dolphin’ is gesigneerd.

In de volgende galerij een aantal voorbeelden van grotere beelden, vaak ‘Balinese dames’ genoemd, die gemerkt zijn met ‘Alex’, ‘MDMG’ en een nummer B87. De eerste 4 foto’s zijn van Stuart Webb (met permissie)(@stuart_Webb op Instagram). De laatste foto is van Esther (met permissie)(@vintage_esty op Instagram). Hier zie je ‘Alex’ weer terug waardoor er een relatie met ‘Vecola’ ontstaat.

Hieronder vind je foto’s van een wandlamp die aan de onderzijde zowel met ‘Alex’ als ‘Vecola’ is gemerkt. Waardoor je zou kunnen denken dat de ‘Balinese dames’ ook Nederlandse producten zouden kunnen zijn? Of is ‘Alex’ misschien de naam van de ontwerper die toevallig ook voor ‘Vecola’ werkte?

Deze lamp (in bezit van E. van Vliet) is afgebeeld op pagina 163 in het boek ‘Keramiek van l’Ancora en Kroon’ van Sieni Luiken-Pluis (afbeeldingen met permissie gebruikt).

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Tassen

De details: accessoires

Op het moment van schrijven is het aantal Teak vazen in de collectie de 125 gepasseerd. Toen ik deze verzameling zo’n 15 jaar geleden begon had ik geen enkel idee dat ze allemaal uniek zijn en hoeveel er kunnen zijn gemaakt. Ik heb niet alles wat op internet voorbij is gekomen gekocht. Foto’s daarvan heb ik wel zoveel mogelijk bewaard in mijn archief. Dit zijn er tot nu toe ca 100. Als je deze 2 getallen optelt en het aantal zou verdubbelen en nog een wat zou toevoegen zou een productie van 500 stuks best een realistisch aantal kunnen zijn.

Ik ben de decoraties in de loop der jaren wel steeds beter gaan bekijken en ontdekte de hand van een aantal tekenaars/decorateurs. Uit verhalen van mensen die weer mensen hebben gesproken die bij van Aalten gewerkt hebben kom je uit bij 5-8 medewerkers. Het verhaal gaat dat dit ook studenten van de kunstacademie zijn geweest. Gezien het verschil in kwaliteit van de decoraties zou dit heel aannemelijk kunnen zijn. De meeste dames zijn goed gekleed en gekapt, poseren elegant en een klein aantal werd voorzien van leuke details zoals (onzichtbare) tassen, parasols en slechts 1 wijnglaasje. Honden, katten of andere huisdieren behoorden, in tegenstelling tot bij bv l’Ancora en Boonstra, niet tot het assortiment.

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Paddenstoelen & Rozen

Binnen de collectie bevindt zich een kleine subverzameling van vazen, een kop en schotel en asbak die vanaf 1963 werden verkocht door Couzijn & Pool uit Amsterdam. Deze firma, een groothandel in servies en aardewerk en gevestigd aan de Prinsengracht 187, had ook de alleenverkoop van de Teak vazen en schotels. In een advertentie in het tijdschrift Gemengde Branche uit januari 1963 worden nieuwe producten gedecoreerd met paddenstoelen en rozen getoond. Ook worden ze genoemd in een verslag van Utrechtse Jaarbeurs (zie afbeeldingen hieronder). Wie dit aardewerk maakte en in welke hoeveelheden is niet bekend. In die tijd verkochten veel groothandels producten onder eigen naam zonder dat de namen van de makers werden vermeld.

Couzijn & Pool
Advertentie in Gemengde Branche, 1963 (vol. 13), nr. 3, p. 111
Couzijn & Pool
Jaarbeurs-Nieuws, Gemengde Branche, 1963 (vol. 13), nr. 3, p. 110

Hieronder een overzicht van alle objecten in de collectie. De vazen met bloemen komen niet voor in de advertentie en de productbeschrijving uit 1963. Gezien het gebruik van hetzelfde glazuur en decoratiestijl lijkt het erop dat dit later uitgebrachte series aardewerk van Couzijn & Pool zijn.

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Groenekan

Potterie de Groenekan

Potterie de Groenekan werd in 1949 opgericht door Adrianus M. (Ad) van Rooij en zijn vrouw Annelies Theis, is later overgenomen door zoon Peter en heeft tot 1986 bestaan. Achter hun huis in het Utrechtse dorp Groenekan lag het atelier, waar in de begintijd dierfiguren (paarden en ezels) werden gemaakt. Door een goed contact met de directeur van de Utrechtse kunstacademie Artibus kwamen studenten in het atelier werken. Een mooie basis voor kwalitatief goede decoraties. Inspiratie hiervoor vond men onder andere in de oude Griekse- en Afrikaanse kunst. Zie foto hieronder (*).

Groenekan
Presentatie van producten van De Groenekan in de jaren 1950. Bron capriolus.nl – foto: Peter de Rooij, met toestemming.

Bij De Groenekan werd een geheime techniek ontwikkeld om aardewerk van schuimglazuur te voorzien dat voorkwam dat kleuren van de decoraties zich met het glazuur konden vermengen (*). In de collectie bevinden zich een aantal objecten van De Groenekan. Objecten die, begrijpelijk, nog wel eens worden aangezien voor Boonstra (zie verschillende posts over Boonstra op deze website) of van Werkhooven, maar vergelijking van objecten laat toch een duidelijk verschil zien. Met name Boonstra hanteerde een meer losse decoratiestijl en gebruikte een spuit- of gladde glazuur. De Groenekan probeerde ook losser te decoreren, maar in een duidelijk andere stijl en voorzag de binnenkant van een vaas, net als Boonstra, ook met een kleur (zie vaas hieronder). Maar de meeste decoraties kenmerken zich door een strakkere lijn. Het aardewerk zelf lijkt bij Groenekan wat dikker en steviger qua vorm. Hoewel Van Werkhooven zich voor bepaalde series ook liet inspireren door Oosterse- en Inca beschavingen, decoreerden ze daar (en met name ontwerper Rolf Kok) toch op een andere manier en gebruikten ander glazuur. Zie post over Van Werkhooven.

Het schuimglazuur van De Groenekan is duidelijk uniek. Hieronder een aantal voorbeelden van producten van De Groenekan uit de collectie. Producten werden niet gesigneerd en lang niet allemaal genummerd, waarschijnlijk wel allemaal gestickerd. De niet gestickerde objecten met abstracte decoraties in de collectie zijn gelinkt aan De Groenekan omdat een aantal objecten met vergelijkbare decors zijn gevonden die wel nog wel een sticker hebben.

De Groenekan leverde producten aan bekende winkels als: Hoyink (Utrecht en Eindhoven), Jungerhans (Rotterdam) en Goebels (Groningen). Op bepaalde momenten waren er 15 mensen werkzaam (*)

(*) Bron: www.capriolus.nl . Check deze website! Een zeer waardevolle bron van informatie over (Nederlands) keramiek.

Ceramiek Maltezer

Ceramiek Maltezer

Over Ceramiek Maltezer is weinig bekend. In de collectie bevinden zich een aantal kleurrijke tegels die achterop gesigneerd zijn met ‘Maltezer Delft’, een duidelijke verwijzing naar de vestigingsplaats. In een artikel in ‘Gemengde Branche’ uit 1964 wordt een beschrijving gegeven van het bedrijf, aangeduid als ‘Ceramiek Maltzer’ en worden enkele nieuwe producten getoond. MGF Kuijper was de eigenaar, van huis uit werktuigbouwkundige en woonde in Delft. Hoe hij in de keramiek belandde wordt niet beschreven, maar was volgens de auteur van het artikel ‘…een hoofdstuk op zich…’ De eerste producten werden in Leiden gemaakt en later op drie verschillende plekken in Delft. Om woon- en werkplaats beter te combineren verhuisde het bedrijf naar het centraler gelegen Voorthuizen in Gelderland. Het bedrijf had 30 mensen in dienst die werkten in een moderne werkplaats waarin sieraardewerk met de hand werd gedraaid en gegoten.

Hieronder een overzicht van tegels in de collectie die vermoedelijk eind jaren 50 in Delft zijn gemaakt. Er is 1 tegel met vrijwel dezelfde vorm en decoratie, gesigneerd met ‘Relief Delft Holland’, wellicht ook gemaakt bij Maltezer?

Het artikel in ‘Gemengde Branche’ geeft niet alleen informatie over het bedrijf maar het geeft ook aan dat andere objecten uit de collectie zijn toe te schrijven aan Ceramiek Maltezer. Lange tijd is gezocht naar de herkomst ervan en een aantal foto’s en de beschrijving van de nieuwe series ‘Inca’ en ‘Cleopatra’ in het artikel, gaven de doorslag.

Hieronder een aantal objecten uit de collectie en van een mede-verzamelaar. De items op de grote foto’s zijn duidelijk herkenbaar als producten uit de series Inca en Cleopatra. De andere bordjes hebben wat afbeeldingen van andere dames, maar de randen hebben duidelijk dezelfde stijl. Ook de beschrijving van de producten in de tekst komt overeen met de objecten in de collectie. Alle voorwerpen en decoraties werden met de hand gedraaid en ingekrast. Zie verderop het artikel met foto’s.

Hieronder een overzicht van de pagina’s uit het artikel in ‘Gemengde Branche’ (1964, vol. 16, nr. 3 pp. 131-132). De foto’s van vazen en kop- en schotels en de advertentie komen uit een artikel over het 30 jarig bestaan van de ‘Vereniging voor de Kunstnijverheidhandel’ , ook in ‘Gemengde Branche (1963, vol. 15, nr. 3, pp. 128-130)

Advertentie met producten uit de serie Inca
Voorbeelden van objecten uit de serie Cleopatra
Boonstra wandhanger

Potterie Boonstra

Potterie Boonstra was tot 1961 gevestigd in Amsterdam. In dat jaar verhuisde de familie het bedrijf naar het Drentse Roden. De Boonstra’s hadden hun roots in Drenthe en de bouw van een nieuw bedrijf bleek daar vele malen goedkoper dan in de hoofdstad. De ziekte van vader Siebrand dwong oudste zoon Harry (geb. 1940), die al een aantal jaren in het  bedrijf werkte, ertoe de zaak op 21 jarige leeftijd over te nemen. In die tijd was Boonstra groothandel in sieraardewerk en decoreerde op bestaande vormen, maar maakte ook de bekende zwarte wandkopjes met witte accenten, artikelen voor de bloemistenbranche (bloempotten, vazen) pindastellen, (fruit)schalen en halssieraden/sierhangers.

Boonstra had goede contacten met Gubbels in Tegelen. Boonstra nam een deel van de productie van wandbordjes over van Gubbels. Harry Boonstra werkte eind jaren 50 samen met Dries Holten aan de decoratie van de wandbordjes met meisjeshoofdjes. (zie post Wandbordjes Gubbels/Boonstra). De producten werden vervolgens door Boonstra verkocht.

Het bedrijf had zo wel in Amsterdam als in Roden de beschikking over 2 elektrische ovens, die in Roden in een veel groter formaat. De vormen werden gegoten en handmatig gedraaid. Kleinere borden werden vaak geperst. Handwerk kan herkend worden aan de afdruk van zogenaamde ‘ringen’ aan de binnenkant (en minder aan de buitenkant) van een vaas .

De objecten in de fotogallerij hieronder tonen typische producten die Boonstra zelf ontwikkelde. Harry Boonstra is verantwoordelijk voor alle decoraties, de meisjesfiguren, de Parijse taferelen en de abstracte ontwerpen waarmee een groot aantal objecten werden gedecoreerd. De producten werden verkocht bij grote warenhuizen als de Bijenkorf en V&D, maar ook bij de kleinere winkels en in Duitsland en Japan.

Na een aantal jaren verdween de belangstelling van het grote publiek voor dit soort sieraardewerk. Boonstra ging zich meer focussen op het ontwerp en fabricage van lampen en meubels. In de jaren 70 richtten Harry en zijn twee broers Bony Design op, een bedrijf in woninginrichting. Het bedrijf is inmiddels verkocht maar bestaat nog steeds. (Bron: Harry Boonstra)

Binnen de collectie zijn een aantal gesigneerde- en gestickerde objecten. De ongesigneerde items zijn gelinkt aan Boonstra omdat gelijke voorbeelden buiten de collectie wel voorzien zijn van een bedrijfssticker of signatuur. Ook de decoraties tonen sterke overeenkomsten. Zie ook de blogpost over Boonstra en pagina 157 van het boek van Sieni Luiken-Pluis over l’Ancora met afbeeldingen van door Boonstra gesigneerde producten.

De collectie is opgesplitst in een aantal fotogalleries met: wandbordjes (schotels, paletbordjes), vaasjes, wandhangers, vaasjes met abstracte decors en kop- en schotels.

Wandbordjes, schotels en paletbordjes

Een overzicht van Boonstra vaasjes

Wandhangers

Hieronder objecten uit een serie aardewerk met abstracte decors

Een overzicht van kop- en schotels

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Wandbordjes Gubbels/Boonstra

De wandbordjes (en enkele vaasjes) in deze categorie zijn gemaakt door Gubbels (Tegelen) en Potterie Boonstra. Gubbels zette de productielijn op met Dries Holten als decorateur. Omdat de vraag het aanbod oversteeg werd een jonge Harry Boonstra ingeschakeld om mee te werken aan het opbrengen van de decors. De bordjes werden vervolgens bij Boonstra verkocht.

De schotels zijn er in diverse diameters en hebben een gladde geglazuurde- of een ruwe ondergrond/basis. De decoraties zijn ook hier ingekrast in de witte laag, waardoor de bruine onderlaag zichtbaar wordt. Soms voorzien van kleuraccenten, maar in de meeste gevallen komt alleen de donkerbruine- of terrakleurige ondergrond naar boven. Enkele schotels met witte onder- en zwarte bovenlaag hebben dezelfde soort decoratie.

Een van de bordjes wordt besproken in een leuk stukje over de inrichting van een meisjeskamer in een Margriet uit 1959.

Er werden ook vaasjes gemaakt met dezelfde decoraties (zie de post Boonstra vazen). Waarschijnlijk in veel mindere aantallen dan de bordje. De diameter van de bordjes wordt aangegeven als de foto wordt aangeklikt. Zie ook de blogpost over deze objecten en Boonstra.

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Boonstra vazen

De vaasjes in deze categorie zijn gemaakt bij potterie Boonstra met decoraties in dezelfde lijn als de bordjes (zie ‘Wandbordjes Gubbels/Boonstra’ ). De vazen werden niet samen met Gubbels gemaakt.

De vaasjes zijn er in diverse vormen en hebben een gladde geglazuurde- of een ruwe ondergrond/basis. De decoraties zijn ook hier ingekrast in de witte laag, waardoor de bruine onderlaag zichtbaar wordt. Soms voorzien van kleuraccenten, maar in de meeste gevallen komt alleen de donkerbruine- of terrakleurige ondergrond naar boven. Alleen bij de vazen gemaakt met donkere klei werd de binnenkant ook wel eens afgewerkt met een kleur. Er is 1 voorbeeld bekend (zie hieronder).

Vaasje, 18 cm met blauw afgewerkte binnenkant

Enkele vazen zijn gesigneerd met RH. Het is niet bekend wie deze signatuur heeft ingekrast.

Selectie Boonstra vazen, zelfde decorateur, gesigneerd met RH

Selectie Boonstra vazen, zelfde decorateur, gesigneerd met RH

De hoogte wordt aangegeven wanneer de foto wordt aangeklikt.

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Kop en Schotels, Soepkommen, asbakken

Een overzicht van kop en schotels en soepkommen binnen de collectie. Niet alle kopjes zijn compleet met schotels,  waarvan er een paar met  ‘teak’ beschilderd zijn. Buiten deze verzameling zijn er nog tientallen varianten bekend. Van de beker met de
‘leunende dame’ en de asbak zijn slechts enkele varianten bekend. De soepkommen, met verschillende decors, zijn zeldzaam, deze 7 stuks (van een stel van 8?) zijn als enig stel bekend.

Naar alle waarschijnlijkheid werden deze producten ook gemaakt bij van Aalten, Zeist en verkocht door Couzijn & Pool, Amsterdam.

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl

Tegendraads & Populair Modern

Tegendraads modern, een bevrijdend alternatief voor de strenge Goed Wonen Norm

Redactie: André Koch
Vormgeving: Anneliek Holland
Scriptum Art Publishers, 2014
239 pagina’s
ISBN 9789055948710

Met tekstbijdragen van:
André Koch, Roxali Bijmoer Marjan Blomjous, Godelieve Huijskens, Wilma Kliphuis, Esther Nanlohy, Sylvia van Schaik, Peter Wever en Marleen Windhorst.

Meer informatie over het boek.

Bij het boek werd in Stadsmuseum Zoetermeer van 30
november 2013 tot en met 18 mei 2014 de tentoonstelling Populair Modern gehouden.
Een deel van deze keramiekcollectie is bij het thema ‘Op het randje’ op Populair Modern getoond.

IMG_1934

‘Keramiek kast’ op de tentoonstelling

© 2014-2020 Teksten en afbeeldingen: kekkekeramiek.nl